Ayna evren teorisi nedir

Ayna Evren Teorisi: Zaman Tersine Akıyor mu?

Evrenin büyük oranda gizemlerden oluştuğunu biliyoruz. Karanlık madde nerede? Neden antimadde az? Neden zaman hep ileri gidiyor? Peki Ayna evren teorisi tüm bu soruları yanıtlayabilir mi ?

Kanada Perimeter Enstitüsü’nden Neil Turok, Imperial College’dan Latham Boyle ve Kieran Finn, bu soruları tek bir çizgide buluşturan iddialı bir fikir ortaya koyuyor: Ayna evren teorisi ve dolayısıyla evrenimizin bir ayna ikizi olabilme ihtimali. Hem de zamanın tersine aktığı bir ikiz.

Bu hipotez yalnızca hayal gücü değil; fizik yasalarındaki derin bir simetri olan CPT simetrisi üzerine inşa ediliyor. Peki bu ne demek?

Büyük patlama ayna evren teorisi zamanın tersine akması cpt simetrisi kozmoloji görselleştirme
Büyük Patlama’nın bir ayna yüzeyi olduğu ve iki evrenin buradan zıt yönlere genişlediği fikri.

Ayna Evren Teorisi Nedir?

Ayna evren teorisi, evrenimizi açıklayan denklemleri ele alırken şu soruyu soruyor:

Eğer doğada yükleri tersine çevirirsek (C), uzayı yansıtırsak (P) ve zamanı tersine sararsak (T), fizik aynı mı kalır?

CPT simetrisinin temel iddiası “Evet, kalmalı.” Boyle ve Turok’a göre eğer doğanın derin simetrisi buysa, o zaman evrenin bir karşılıklı yansıması bulunmalı. Bu yansıma, Büyük Patlama’nın diğer tarafında, bize göre zamanı geri akan bir ikinci kosmos olabilir.

Turok bunu insanların aynadaki yansımasına benzetiyor:

“Sizin ve ayna görüntünüzün birleşimi, tek başınıza olduğunuzdan daha simetriktir.”

Bu ikiz evrende antimadde bizimkine göre daha baskın; ama oradaki gözlemciler kendi zamanlarını ileri doğru yaşıyor olurdu. Dışarıdan bakan (biz) için ise zamanları tersine akıyormuş gibi görünürdü. Bu durum zıt yönlere ilerleyen insanların, birbirlerini terse gidiyormuş gibi görmelerine benzetilebilir.

Evrenin temel kurallarının simetrisinin temel bileşenleri: yük, uzay yansıması ve zamanın tersine çevrilmesi.

Zamanın Tersine Akışı ve Ayna Evren Teorisi

“Zamanın ters akması” bilim kurgu gibi duyulsa da burada anlatılan daha matematiksel bir fikir. Boyle ve Turok’a göre Büyük Patlama bir ayna noktası olabilir.

Biz ise bu ayna noktasından ileri doğru genişliyoruz, aynanın diğer tarafındaki ayna evren ise ters yöne doğru. Bu durumu şöyle düşünebilirsin: Yere düşüp parçalanan bir bardakta, parçalar nasıl zıt yönlere gidiyorsa burada da zaman iki evrende zıt yöne ilerler. Her iki yönde de fizik kuralları doğrudur; sadece gözlemcinin bakış açısı farklıdır.

Ayna Evren Teorisi ve Nötrinoların Rolü

Bilinen tüm parçacıkların hem “sol” hem “sağ” yönlü türleri vardır; ancak nötrinolar tuhaf bir şekilde yalnızca “sol yönlü” olanlara sahiptir. Fizik uzun süredir eksik olan diğer ailenin olup olmadığını soruyordu.

Ayna evren fikri burada devreye giriyor. Teoriye göre eksik nötrino ailesi, bizim evrenimizde değil, ayna evrende bulunuyor. Boyle ve Turok’un modelleri bu durumun doğal bir sonucunu veriyor ve evreni daha simetrik hale getiriyor.

Ayrıca bu yapı, karanlık maddenin neden bizim parçacıklarımızla bu kadar zayıf etkileştiğini de açıklayabilir:

Çünkü karanlık madde, normal maddemizin değil, ayna evrenin parçacıklarının bir parçası olabilir.

Bilinen üç nötrino türü; elektron, muon ve tau. Ayna evren teorisinin bu ailenin eksik kalan yönünü açıklamaya çalışmaktadır..

Diğer Bilim İnsanları Bu Fikri Ciddiye Alıyor mu?

Ayna evren hipotezi radikal; bu nedenle bilim camiasında hem ilgi hem temkin yaratıyor.

Artıları:

  • CPT simetrisini doğrudan uygulayan ender kozmoloji modellerinden biri.Karanlık maddenin doğasına yeni bir açıklama getiriyor.
  • Büyük Patlama öncesine sonsuz senaryo eklemeden çözüm sunuyor.
  • Gözlemlerle tamamen çelişen bir yanı yok; yani “yaşamaya devam ediyor”.
  • Eksileri:
  • Henüz gözlenebilir bir işareti yok.
  • Karanlık maddenin tam olarak nasıl açıklandığı hâlâ net değil.
  • Sağ yönlü nötrinoların varlığını kanıtlayacak deneyler yapılmadı.
  • Evrenin büyük ölçekli yapısında teoriye özgü bir iz bulunamadı.
  • Bazı fizikçiler (örneğin Sean Carroll veya Sabine Hossenfelder) fikrin ilham verici ama spekülatif olduğunu söylüyor; diğerleri ise “kendi içinde tutarlı tek simetrik model” olabileceğini düşünüyor.

Bu Teori Doğru Çıkarsa Ne Anlama Gelir?

Eğer böyle bir ayna evren gerçekten var ise çıkaracağımız sonuçlar şunlardır:

  • Zaman mutlak değildir,
  • Büyük Patlama bir başlangıç noktası değil, bir simetri yüzeyi olur,
  • Karanlık maddenin kökeni tamamen farklı bir evrende olabilir.
  • Ve belki de evrenimiz, sandığımızdan çok daha düzenli ve simetrik bir yapının sadece yarısıdır.

KAYNAKLAR:

1.Kaynak (Scientific American): Büyük Patlama anında zamanın iki yöne aktığı “Janus Noktası” teorisini anlatan makale. Link: 2 Futures Can Explain Time’s Mysterious Past

2.Kaynak (New Scientist): NASA’nın ANITA deneyindeki “zamanın geriye aktığı evren” tartışmalarını başlatan keşif haberi. Link: We may have spotted a parallel universe going backwards in time

3.Kaynak (Physical Review Letters): Julian Barbour ve ekibinin yerçekimi ve zamanın oku üzerine yazdığı orijinal akademik makale. Link: Identification of a Gravitational Arrow of Time

4.Kaynak (CERN): Madde, antimadde ve evrenin simetrisi (CPT) üzerine CERN’den teknik bir açıklama.

5.Kaynak (Live Science): “Anti-Evren” modelinin Karanlık Madde’yi nasıl açıklayabileceğine dair fizikçilerin güncel görüşleri.

Leave a Reply

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir